Yel Değirmenleri

Anadolu’ya yel değirmenleri M.Ö. 11. yüzyıldan sonra girmeye başladı. Foça’mızda görmüş olduğumuz yel değirmenleri ise 17. yüzyıldan kalmadır. Bunu da 1678 yılında Hollandalı bir gezginin🌍 Foça’ya gelip, bu değirmenleri resmetmesinden anlıyoruz. Foça‘mızın tarihe ışık tutan 350 yıllık yel değirmenlerinin birçoğu maalesef sadece 1900’lerin başlarına kadar ayakta kaldı. 🌪Foça’daki yel değirmenlerinin bir özelliği de yerel tüf taşından yapılmış olmasıdır. Yel değirmenlerinin çatıları dönebilir nitelikte, rüzgar nerden eserse çatısı ve pervanesi o yöne dönmektedir. Bu muhteşem bir mühendislik örneğidir. Türkiye’nin neresine gidersiniz gidin, Batı Anadolu’da olsun, İstanbul taraflarında, Karadeniz’de ve Güney Ege’de göreceğiniz yel değirmenlerinin öğütme taşları Foça yapımıdır. Çünkü bu taşlar andezit olup çok iyi bir öğütme işlemi yapar. (Arkeolog Ertan Aksoy’un Sabah gazetesi ile olan söyleşisinden alıntılanmıştır.) Foça’nın geçmişten beri önemli bir liman kenti olduğunu söyleyelim. Peki yel değirmenleri ile Foça’nın liman kenti olmasının ne alakası var diye soruyor olabilirsiniz. Sebebi şu. Limana yanaşan gemiler genelde uzun süreler denizde yol alırlar ve gemiye erzak depolamaları gerekir. Yel değirmenleri ile üretilen un Foça pazarlarında satışa çıkarak hem yerel halkın kullanımına hem de limana gelen gemilerin kullanımına sunulur. Bodrum yel değirmenleri de aynı amaca hizmet ediyordu. Foça yel değirmenleri, Foça’da kesinlikle ziyaret edilmesi gereken bir yer. Bakanlığın ve belediyenin katkıları ile restorasyonu da tamamlandığında ziyaret için çok daha uygun hale gelecek ve turizm getirisi de sağlayacaktır. NOT: Yel değirmenlerinin Foça’da görülebilecek en güzel gün batımı manzaralarından birine sahip olduğunu düşünüyorum. Temmuz ayında deniz ile güneşin kavuşmasını izlemek isteyen herkese tavsiye ederim.